Door het inzetten van kleinere, lichtere, snellere en sterkere materialen, componenten en systemen biedt de nanotechnologie concepten voor oplossingen voor een veelvoud van actuele problemen.
Op grond van de talrijke toepassingsmogelijkheden in de verschillende levensgebieden bestaat er echter nog geen algemene uniforme definitie van het begrip nanotechnologie. In principe kan men zeggen dat de nanotechnologie een technologie is die steunt op deeltjes en/of structuren die drie fundamentele kenmerken bezitten:
Daarbij is doorslaggevend dat alleen uit de nano-frequentie-afhankelijkheid van de systeemcomponenten nieuwe functionaliteiten en eigenschappen voor de optimalisering van reeds bestaande of voor de ontwikkeling van nieuwe producten gebruikte toepassingsopties resulteren. Het fundamentele en revolutonair nieuwe van de nanotechnologieën ligt in de mogelijkheid om de eigenschappen van het materiaal via het formaat van de daarin gebruikte deeltjes te beïnvloeden.
Tot de belangrijkste nanotechnologische producten respectievelijk toepassingsgebieden horen:
Binnen de nanotechnologie vervagen de grenzen van de verschillende wetenschappen, waardoor zij ook wel als convergente technologie wordt aangeduid. Vanwege de verreikende en talrijke toepassingsgebieden wordt aan de nanotechnologie een fantastisch potentieel toegekend.
Op het ogenblik zetten zo'n 100 Oostenrijkse bedrijven hun kennis van de nanotechnologie in. Er zijn nog meer bedrijven werkzaam in sectoren waarbij nano een rol speelt of zal gaan spelen. Daartoe behoren o.a. de volgende sectoren:
Nanotechnologie-bedrijven zijn in heel Oostenrijk te vinden. Op het ogenblik vindt echter een plaatselijke concentratie van bedrijfsoprichtingen en vestigingen rond om de vijf gerenomeerde projectclusters plaats. Deze projectclusters maken deel uit van de Österreichischen NANO Initiative; een in 2004 gestart internationaal stimuleringsprogramma. Dit iniatief ondersteunt nationale research-instituten met zo'n 11 miljoen euro per jaar. Bij de eerste aanbesteding werden vijf van de acht aangeboden projectclusters gekozen. In totaal wordt zo'n 15 miljoen euro in deze nanoclusters geïnvesteerd, omdat ook de firma's die aan deze projecten meedoen, kapitaal inbrengen. Een van de primaire doelen van dit iniatief is de netwerkvorming van bestaande en beginnende onderzoeken zowel in (inter)disciplinair alsook in geografisch opzicht. De vijf projectclusters bestaan in totaal uit 11 universiteiten, 12 bedrijven en 2 competentiecentra.
Op de homepage van de "NANO Iniative" wordt ook het zog. Nano Forum gepresenteerd, een platform dat alle strategische nano-partners (universiteiten, research-instituten, bedrijven, verenigingen, enz.) en hun belanghebbenden representeert.
Verder zijn er in Oostenrijk gerenomeerde research-instituten aan de Montanuniversität Leoben met de studierichting "Werkstoffwissenschaft" (wetenschap m.b.t. hulpstoffen) en "Kunststofftechnik" (techniek m.b.t. kunststoffen) en aan de TU Graz, die een studie nanotechnologie en nano-analyticus aanbiedt.
Aan de Fachhochschule Vorarlberg (school voor hoger beroepsonderwijs Vorarlberg) bestaat ook de mogelijkheid om "MNT – Micro and Nanotechnology" te studeren. Het centrum voor Nanobiotechnologie van de Wiener Universität für Bodenkultur (universiteit voor bodemcultuur in Wenen) is een uitstekend research-instituut dat tot ver over de grenzen van Oostenrijk bekend is.